AltinFiyatlari.biz Logo

Altın Ayarı Nedir? Nasıl Belirlenir? - Altın Fiyatları


Altın Ayarı Nedir? Nasıl Belirlenir?

Sürekli duymuş olduğumuz 22 ayar bilezik, 24 ayar saf altın kavramlarının neye göre belirlendiğini biliyor musunuz? Altının saflık derecesini ifade eden ayar, kırat ve milyem kavramlarını ele aldığımız bilgiler sizlerle:



23.09.2016 tarihinde eklendi. 493 kez okundu.

Kuyumcuya giderek, altın bir takı almışsanız 'ayar' kavramı ile karşılaşmışsınızdır. Aynı şekilde 24 ayar saf altın, 22 ayar bilezik gibi tanımlamaları da duymuşsunuzdur. Bu tanımlamalar, altının saflık derecesini belirtmek için yapılmaktadır. En saf ve katıksız altın, 24 ayar olarak tanımlanır. Ayar kelimesinin yanında kırat ve milyem gibi tanımları da duymuş olabilirsiniz. Tüm bu kavramlar, altının saflık derecesini bizlere söylemektedir.

Saf altın, oldukça yumuşak bir madendir. Saf altının işlenmesi kolay olmasının yanında kullanıma pek uygun değildir. Bu nedenle, altının yanına bakır, gümüş, nikel gibi çeşitli madenler katılarak işlenmesi sağlanır. Elbette bu durumda, ayarı da düşmektedir. Yani 22 ayar bileziğin saf altın olmadığını anlayabiliriz. Aynı şekilde 18 ve 14 ayar dendiği zaman da içerisindeki altın miktarının azalarak, diğer metallerin oranının yükseldiğini anlamamız mümkündür. Bu şekilde hem altının işlenmesi hem de sertleşerek dayanıklı olması sağlanır.

Şimdi altın ayarı nedir, nasıl belirlenir gibi konulara ayrıntılı bir şekilde hep birlikte göz atalım:

Altın Ayarı Nedir?

Altının saflık derecesini belirten ölçüye, altın ayarı denmektedir. Altının saflığı; kimyada yüzde (%) ile ifade edilirken, kuyumculuk, mücevhercilik gibi sektörlerde "kırat" ve "milyem" kavramları ile belirtilmektedir. Altın saflığını belirtmek için uluslararası piyasalarda genellikle K ile gösterilen kırat kullanılmaktadır. Ayar, altının bütününün 24'te 1'ini de ifade etmektedir. Yani 22 ayar bileziğin; 24'te 22'sinin altın, 24'te 2'sinin ise diğer metal olduğu anlaşılmaktadır.

Kırat ve ayar aynı anlamdadır. Kırat aynı zamanda değerli taşların ölçümünde de kullanılan bir ölçü birimidir. Örnek vermek gerekirse; 24 ayar ile 24 kırat altın, aynı saflık derecesine işaret etmektedir. 24 ayar altın, % 100 saflıkta değildir ve doğada da bu şekilde bulunamaz. Bu nedenle 24 K (ayar) altının, % 99,99 veya % 99,95 saflıkta olduğu söylenmektedir. 22 K altın ise % 91,6 saflıktadır.

Milyem ise has altının binde (1000) olarak ifade edildiği ölçüdür. Alaşımın içindeki altın miktarının binde oranı, milyem olarak tanımlanır. Örnek vermek gerekirse; 22 ayar altın, 916 milyemdir.

Piyasada En Çok Kullanılan Altın Ayar, Milyem ve Saflık Dereceleri

Saf altın, yumuşak olduğu için takı ve mücevher yapımında kullanımı söz konusu değildir. Bu nedenle içerisine bazı madenler eklenerek, sertleşmesi sağlanır ve böylece takı yapımına uygun hale getirilir. Yatırım amacıyla, işçilik söz konusu olmayan saf altını tercih etmeniz, bu nedenle en uygunudur. Kuyumcularda sıklıkla rastladığımız altın ayar, milyem ve saflık dereceleri ise şu şekildedir:

  • 24 ayar altın; 999,9 milyem ve % 99,99 saflıktadır. Has altındır. Çok yumuşaktır.
  • 22 ayar altın; 916 milyem ve % 91,6 saflıktadır. Bilezik yapımında kullanılır. Yumuşaktır.
  • 18 ayar altın; 750 milyem ve % 75 saflıktadır. Alyanslarda ve zincirlerde kullanır. Orta sertliktedir.
  • 14 ayar altın; 585 milyem ve % 58,5 saflıktadır. Altından üretilen takıların hemen hepsi 14 ayardır. Serttir.

Altın Ayarı Nasıl Belirlenir?

Altın ölçümünde kullanılan bu sistemler, oldukça eski zamanlardan beri kullanılmaktadır. Yaklaşık bin yıl önce, Almanların Mark isimli altın parasından geldiği de söylenmektedir. Tamamen saf altından üretilen bu paralar, 48 gramdır ve 24 kırattır. Daha sonraları bu paraların üretiminde altının yanına başka maddeler de karıştırılarak altın miktarına göre kırat ölçüsü düşürülmüştür.

İşleyen kişilerin eline altın madeni; 995/1000 veya 999,5/1000 saflıkta, yani 24 ayar (kırat) olarak gelmektedir. Bu kişiler, takı yapmak için altının ayarını düşürürler ve içerisinde farklı madenler katarak sertleştirirler. 22, 18, 14 ayar altınlar da bu şekilde elde edilirler. İstenen ayara getirebilmek için üretimi yapılacak altın ürününe göre farklı oranlarda; gümüş, bakır ve nikel takılmaktadır.

Bir altın ürününün, ayarını hesaplamak için önce milyem değerinin bulunması gerekmektedir. Bunun için altın ürünün, içerisinde bulunan saf altının kütlesi, toplam kütleye bölünür ve 1000 ile çarpılır. Örnek vermek gerekirse; 50 gramlık bir bileziğin içinde 40 gram saf altın olduğunu varsayalım. Milyem değerinin bulunması için 40/100*1000 formülü kullanılır. Böylece milyem değeri, 400 olarak bulunur. Saf altın ise 999,9 milyem (24 ayar) olduğu gibi 1 ayar 41,66 milyemdir. 400 milyemi, 41,66 milyeme böldüğümüzde yaklaşık 9 sonucunu elde ederiz. Bu rakam ise elimizdeki bileziğin kaç ayar olduğunu göstermiş olur.

Özetlemek gerekirse; yaptığımız bu hesapla birlikte elimizdeki 40 gram saf altın içeren, 50 gramlık bileziğin yaklaşık 9 ayar olduğunu öğrenmiş oluyoruz. Altının ayar hesabı bu şekilde yapılmaktadır. Ama bu hesabı yapabilmek için elinizdeki altının kaç gram altın ve diğer madenlerden içerdiğini bilmeniz gerekmektedir. Eğer bunu bilmiyorsanız bu hesabı yapamazsınız. Bu durumda da elinizdeki altının ayarını öğrenmek için iyi bir kuyumcuya veya ayar evlerine gidebilirsiniz. Usta sarraflar, altının renginden bile ayarını tahmin etmektedir.




Atlına Yatırım

Altın Hesaplama