AltinFiyatlari.biz Logo

Altın Vadeli İşlem Sözleşmeleri Nelerdir? - Altın Fiyatları


Altın Vadeli İşlem Sözleşmeleri Nelerdir?

Riskten korunma gibi avantajlarla işlem yapmanızı sağlayan vadeli işlem sözleşmeleri, altın için de kullanılmaktadır. Dayanak varlığın saf altın olduğu vadeli işlem sözleşmeleri hakkında detaylı bilgilere, sizler için bu yazımızda yer verdik;



12.10.2016 tarihinde eklendi. 505 kez okundu.

Borsada yapılan vadeli işlemler, fiyatlarda görülen dalgalanmalara karşı korunmanızı sağlamaktadır. Vadeli işlem sözleşmeleri ise ileri bir tarihte, bugünden belirlenen fiyat – miktar – kalitedeki yatırım aracını alma veya satma yükümlülüğü getirmektedir. Riskten korunma, kaldıraç imkanından faydalanma, spekülasyon ve arbitraj amacıyla vadeli işlemler tercih edilmektedir. Ülkemizde vadeli işlemler, Borsa İstanbul Vadeli İşlemler ve Opsiyon Piyasası (VİOP) aracılığıyla yapılmaktadır. Eskiden Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası'nda (VOB) gerçekleşen bu işlemler, 2013 yılından itibaren Borsa İstanbul çatısına girmiştir.

Altın vadeli işlem sözleşmeleri, VİOP'ta kıymetli madenler sözleşmeleri kategorisinde yer alan ürünlerdendir. İki tip altın vadeli işlem sözleşmesi ile Borsa İstanbul'da yatırım yapmanız mümkündür. Bu sözleşmelerin büyüklükleri, vade tarihleri gibi önemli kriterleri ise açıkça belirtilmektedir. Başlangıç teminatınızı bu vadeli işlem sözleşmelerinin büyüklüklerine göre hesabınıza yatırdıktan sonra hangi sözleşme ile işlem yapmak istediğinizi belirterek yatırıma başlayabilirsiniz.

Borsa İstanbul Vadeli İşlemler ve Opsiyon Piyasası'nda hem gram hem de ons bazında altın vadeli işlem sözleşmesi bulunmaktadır. Şimdi bu sözleşmelerin detaylarına hep birlikte göz atalım:

Gram Bazında Altın Vadeli İşlem Sözleşmesi

Dayanak varlığın saf altın olduğu gram vadeli işlem sözleşmelerinde büyüklük, 1 gram altındır. Gram bazında altın vadeli işlem sözleşmelerinin vade ayları; Şubat, Nisan, Haziran, Ağustos, Ekim ve Aralık aylarıdır. Sözleşmelerin, takas süresi ise T+1 olarak belirlenmiştir. Zarar durumunda T gününde, kar durumunda ise T+1 gününde transfer gerçekleştirilmektedir.

Gram bazındaki altın vadeli işlem sözleşmesinin vade bitiminde, nakdi uzlaşma söz konusudur ve mal devri yapılmamaktadır. Günlük uzlaşma fiyatının ise nasıl belirlendiği Borsa İstanbul tarafından açıkça belirtilmiştir. Buna göre günlük uzlaşma fiyatı, seans sona ermeden önceki son 10 dakika içinde gerçeklen tüm işlemlerin, miktar ağırlıklı ortalamasıdır. Eğer son 10 dakika içerisinde 10'dan az işlem yapılmışsa seans içerisinde geriye dönük 10 işlemin miktar ağırlıklı ortalaması alınarak günlük uzlaşma fiyatı belirlenmektedir. Eğer seans içerisinde 10 işlem yapılmamışsa seans içinde gerçekleşen tüm işlemlerin miktar ağırlıklı ortalama fiyatı, günlük uzlaşma fiyatı olmaktadır. Seans içerisinde hiç işlem yapılmadığında ise bir önceki günün uzlaşma fiyatı kullanılmaktadır.

Eğer seans sonunda yukarıda belirttiğimiz şekillerde uzlaşma fiyatı belirlenemiyorsa başka yöntemler kullanılır. Seans sonundaki en iyi alış – satış kotasyonlarının ortalaması, dayanak varlığın spot fiyatı veya sözleşmenin diğer vade ayları için geçerli olan günlük uzlaşma fiyatı üzerinden bir belirleme yapılabilir.

Gram bazındaki altın vadeli işlem sözleşmelerinde vade sonundaki uzlaşma fiyatı ise; son işlem gününde Londra piyasasında öğleden sonra gerçekleşen altın dolar/ons fiyatının, Merkez Bankası'nın saat 15:30'da açıklayacağı gösterge niteliğindeki Amerikan doları kurlarının ortalaması üzerinden TL/gram birimine çevrilmesi ile belirlenir. Eğer Londra piyasasında, öğleden sonra altın fiyat sabitleme seansı yapılmazsa sabah seansında oluşan altın dolar/ons fiyatı vade sonu uzlaşma fiyatının belirlenmesinde kullanılmaktadır.

Gram altına dayalı vadeli işlem sözleşmelerinde vade ve son işlem günü, her vade ayının son işlem günü olarak belirlenmiştir. Eğer bu tarih resmi tatil nedeniyle yarım gün faaliyet gösterecekse sözleşmenin vadesi ve son işlem günü bir öncesi iş günü olarak uygulanmaktadır.

Fiyat kotasyonu ve minimum fiyat adımı ise bilinmesi gereken bir diğer noktadır. 1 gram altının Türk lirası cinsinden değeri, virgülden sonra 2 basamak olacak şekilde fiyat kotasyonu uygulanır. Minimum fiyat adımı ise 0,01 liradır. Sözleşmelerin işlem saatleri ise 09.10 – 17.45 arasıdır.

Dolar/Ons Altın Vadeli İşlem Sözleşmeleri

Dayanak varlığın yine saf altın olduğu dolar/ons altın vadeli işlem sözleşmelerinde büyüklük, 1 ons altın olarak belirlenmiştir. Bu sözleşme tipinde de nakdi uzlaşma prensibi uygulanmaktadır. Günlük uzlaşma fiyatı, gram bazındaki altın vadeli işlem sözleşmesi ile aynıdır. Vade sonu uzlaşma fiyatı ise son işlem gününde Londra piyasasında öğleden sonra oluşan altın Dolar/ons fiyatıdır.

Dolar/ons altın vadeli işlem sözleşmesinde vade ayları; Şubat, Nisan, Haziran, Ağustos, Ekim ve Aralık aylarıdır. Takas süresi, T+1 olarak uygulanmaktadır. Gram altın vadeli işlem sözleşmelerinde olduğu gibi zarar durumunda, T gününde; kar durumunda T+1 gününde transfer gerçekleşmektedir.

Fiyat kotasyonu ve minimum fiyat adımı, gram altın vadeli işlem sözleşmesinden farklıdır. 1 ons altının Amerikan doları cinsinden değeri, virgülden sonra 2 basamak şeklinde işlenmektedir. Minimum fiyat adımı ise 0,05'tir. Bu adımın değeri ise 0,05 Amerikan dolarına karşılık gelir. Dolar/ons altın vadeli işlem sözleşmelerinde, baz fiyat ve günlük fiyat değişim limitleri de belirlenmiştir. Baz fiyat, günlük fiyat değişim limitlerinin hesaplamasında kullanılan ve sözleşmenin işleme açıldığı gün Uzlaşma Fiyatı Komitesi tarafından belirlenen fiyattır. Diğer işlem günleri için de bir önceki günün uzlaşma fiyatı, baz fiyat konumuna gelmektedir. Günlük fiyat değişim limiti ise her bir sözleşme için belirlenmiş baz fiyatın ± % 10'udur.

Altın Vadeli İşlem Sözleşmeleri ile Yatırım Yapmanın Faydaları

Vadeli işlem sözleşmeleri, yatırımcılara korunma, yüksek likidite ve kaldıraç gibi imkanlar sunmaktadır. Yatırımcı sahip olduğu sözleşmeye konu olan dayanak varlığın işlem gördüğü spot piyasadaki fiyatlarında meydana gelen değişimlerden korunma imkanı bulmaktadır. Ayrıca vadeli işlem piyasasında yatırım aracının fiyat oluşum mekanizmasının daha etkin çalışması sağlanmaktadır. İşlemler vadeli yapıldığı için dayanak varlığın fiyatının gelecek tahminleri devreye girmektedir. Bu nedenle de spot piyasalara göre fiyatlar daha etkin bir şekilde belirlenmektedir.

Vadeli işlem piyasaları, spot piyasalara göre daha düşük tutarlı teminatlarla, aynı miktardaki yatırım aracına işlem yapma imkanı vermektedir. Bu nedenle daha geniş kitlelere yatırım yapma imkanı sunulmakta ve böylece piyasaların daha likit olması sağlanmaktadır.

Normalde borsada söz konusu olmayan kaldıraçlı işlemler, vadeli işlem piyasasında bulunmaktadır. Yatırımcılar, küçük miktardaki birikimleri ile büyük miktarlı pozisyon oluşturabilirler. Bu sayede de daha yüksek bir kazanç hedeflenebilmektedir. Elbette kaldıraç oranları, risk oranını da yükseltmektedir. Bu nedenle bilinçli bir şekilde bu işlemlerin yapılması gerekmektedir. Ayrıca altın vadeli işlem sözleşmeleri, iyi bir portföy çeşitlendirme araçlarıdır. Sundukları korunma olanağı sayesinde portföyünüzün risk dengesini sağlamanıza yardımcı olurlar.




Atlına Yatırım

Altın Hesaplama